Uitgangspunten vaccinatieschema

In Nederland is het vaccinatieschema van het Rijksvaccinatieprogramma samengesteld met als uitgangpunten:

  • Vaccinaties worden gegeven op de leeftijd dat ze optimale bescherming bieden
  • De tijd tussen de vaccinaties met hetzelfde vaccin is zodanig dat bescherming optimaal blijft, ook in de periode tussen de vaccinaties
  • Vaccinaties die tegelijkertijd gegeven kunnen worden, zijn zoveel mogelijk samengevoegd zodat het aantal inentingen en prikmomenten minimaal is
  • Niet meer dan twee prikken per keer. Het immuunsysteem kan wel meer aan, maar meer prikken tegelijk is niet fijn voor het kind
  • Streven naar langdurige bescherming
  • Het schema is geschikt voor alle kinderen

Het Nederlandse schema is historisch gegroeid en volledig afgestemd op het voorkomen van ziekten in Nederland. Het is voor ieder kind het beste schema, er is daarom geen medische reden om bij een gezond kind van het schema af te wijken. Het schema wordt aangepast als er nieuwe vaccins komen of nieuwe wetenschappelijke inzichten.

Vaccinatieschema

Vaccinatieschema Rijksvaccinatieprogramma

Start op de leeftijd van 6-8 weken

De meeste bacteriën en virussen waartegen gevaccineerd wordt, komen nauwelijks meer voor in Nederland. Dit geldt niet voor kinkhoest, pneumokokkenziekte en hib-ziekten. Juist deze ziekten kunnen heel ernstig verlopen bij zuigelingen. Zij kunnen ernstige complicaties krijgen en zelfs overlijden. De DKTP-hib-hepB en pneumokokken -inentingen werken al goed vanaf de leeftijd van 4-6 weken. Het Rijksvaccinatieprogramma start daarom vanaf de leeftijd van 6 weken. Bij uitbraken van de betreffende ziektes in de omgeving wordt soms al gestart op de leeftijd van 4 weken. Ook bij reizen naar het buitenland kunnen baby’s vanaf 4 weken zo nodig de eerste vaccinaties krijgen.

Meerdere prikken na elkaar met tussenpozen

Voor een aantal ziekten is het nodig om een vaccinatie vaker te geven. Het immuunsysteem reageert na iedere vaccinatie beter en na meerdere inentingen ben je voor langere tijd beschermd. Kinderen krijgen 2 keer een BMR-vaccinatie omdat niet alle kinderen voldoende afweer opbouwen na de eerste inenting. Na twee BMR inentingen is 99% van de kinderen voor de rest van hun leven beschermd.

Combinatievaccins

Een vaccin kan werken tegen meerdere ziekten. Het DKTP-Hib-HepB-vaccin bevat componenten tegen 6 ziekten. Het immuunsysteem van een jonge baby kan dit gemakkelijk aan en is al goed in staat afweer op te bouwen. Een baby komt het eerste jaar met talloze virussen, bacteriën en andere stoffen in aanraking, die allemaal nieuw zijn voor zijn/haar immuunsysteem. Dat is geen enkel probleem. Daarmee vergeleken doet een vaccinatie maar een klein beroep op het immuunsysteem. Ook als het om combinatievaccins gaat.

Door het geven van combinatievaccinaties wordt op een eenvoudige manier, met zo min mogelijk prikken optimale bescherming bereikt. Bijwerkingen van combinatievaccins zijn niet ernstiger dan van apart gegeven vaccins. Het is zelfs zo dat als de verschillende vaccinaties op verschillende momenten worden gegeven, de bijwerkingen bij iedere vaccinatie opnieuw kunnen optreden en dus uiteindelijk erger kunnen zijn.

Hepatitis B-vaccinatie voor zuigelingen

De vaccinatie tegen hepatitis B is in 2011 toegevoegd aan het Rijksvaccinatieprogramma. Voor 2011 werd de vaccinatie alleen via het Rijksvaccinatieprogramma gegeven aan kinderen van moeders met chronische hepatitis B en van ouders uit landen waar hepatitis B veel voorkomt. Sommige ouders hebben vragen over de noodzaak van deze vaccinatie voor hun kind. Wij geven hier een korte uitleg.

Het risico voor een zuigeling om hepatitis B op te lopen is klein in Nederland, maar als het gebeurt, kan dat ernstige gevolgen hebben omdat deze infectie bij zuigelingen heel vaak blijvend is. Dat kan leiden tot leverkanker en een ernstige beschadiging van de lever. Inmiddels worden kinderen wereldwijd gevaccineerd tegen hepatitis B. De Wereldgezondheidsorganisatie wil hepatitis B met behulp van vaccinatieprogramma’s overal in de wereld uitroeien.

Het vaccin is heel effectief, vooral als het op jonge leeftijd wordt gegeven. Na een volledige serie prikken ben je voor de rest van je leven beschermd. Het vaccin is al meer dan 30 jaar in gebruik en er is dus ruime ervaring mee. Ook in Nederland wordt er al vele jaren gevaccineerd tegen hepatitis B. Het betreft mensen die mogelijk met bloed in contact komen tijdens hun werk, bijvoorbeeld verpleegkundigen en politieagenten en mensen die om andere redenen een verhoogd risico hebben op besmetting met hepatitis B, zoals mensen die verre reizen maken. Er is dus een redelijke kans dat je in je leven risico loopt op een hepatitis B infectie. Daarom is het hepatitis B-vaccin onderdeel van het DKTP-Hib-HepB combinatievaccin dat wereldwijd steeds meer wordt gebruikt voor de vaccinatie van zuigelingen. Combinatievaccins voor zuigelingen zonder de hepatitis B component worden tegenwoordig nauwelijks meer gemaakt en zijn in Nederland niet meer verkrijgbaar.

Vaccinatieschema Rijksvaccinatieprogramma